Recht op burgerinitiatief

Het recht op vrije meningsuiting van burgers is een grondrecht dat in de grondwet is verankerd. Het garandeert iedereen de mogelijkheid om zijn mening te uiten en deel te nemen aan het democratische leven.

De inwoners van Watermaal-Bosvoorde beschikken over verschillende middelen om hun stem te laten horen:

Indiening van het verzoek

Elke inwoner van de gemeente heeft het recht om een punt ter discussie en ter stemming voor te leggen aan de gemeenteraad. Hiervoor is het noodzakelijk dat ten minste tweehonderd inwoners dit verzoek ondertekenen.

Het burgerinitiatief moet, namelijk:

  • per post: Gemeentebestuur - Dienst Secretariaat - A. Gilsonplein 1 - 1170 Watermaal-Bosvoorde
  • per e-mail: secretariaat@wb1170.brussels
  • persoonlijk bij het gemeentelijk secretariaat worden ingediend.

Er moet een contactpersoon worden aangewezen en zijn contactgegevens moeten aan de dienst Secretariaat worden meegedeeld.

Ontvankelijkheidsvoorwaarden

Om ontvankelijk te zijn, moet het ontwerp van het burgerinitiatief:

  • in het Frans of het Nederlands zijn opgesteld;
  • de handtekening bevatten van ten minste 200 burgers die in het bevolkingsregister van de gemeente zijn ingeschreven, met vermelding van naam, voornaam, geboortedatum en adres;
  • vergezeld gaan van een toelichting of een document dat de gemeenteraad meer duidelijkheid verschaft;
  • in overeenstemming zijn met het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden;
  • betrekking hebben op:
    • betrekking hebben op een onderwerp van gemeentelijk belang in de zin van artikel 117 van de NLC;
    • betrekking hebben op een onderwerp dat onder de beslissingsbevoegdheid valt van het college van burgemeester en schepenen of van de Gemeenteraad;
    • betrekking hebben op een aangelegenheid die onder de adviesbevoegdheid van het College van burgemeester en schepenen of de Gemeenteraad valt, voor zover deze bevoegdheid betrekking heeft op het gemeentelijk grondgebied;
  • van algemene strekking zijn;
  • geen bijzonder(e) belang(en) bevorderen;
  • geen betrekking hebben op een persoonlijke kwestie;
  • niet in strijd zijn met de fundamentele vrijheden en rechten, geen discriminerend, racistisch of xenofoob karakter hebben of onwetting zijn.
  • geen racistisch, xenofoob of discriminerend karakter hebben;
  • geen verzoek van statistische aard vormen;
  • geen verzoek om documentatie zijn;
  • niet uitsluitend tot doel hebben juridisch advies in te winnen;
  • geen betrekking hebben op een onderwerp dat onder de besloten vergaderingen valt;
  • niet reeds op de agenda van de raad staan;
  • geen voorwerp zijn geweest van een soortgelijk verzoek in de afgelopen zes maanden;
  • niet worden ingediend in de zes maanden voorafgaand aan de gemeenteraadsverkiezingen.

Opname op de agenda van de Gemeenteraad

Nadat het College van Burgemeester en Schepenen het verzoek ontvankelijk heeft verklaard, plaatst deze het burgerinitiatief op de agenda van de eerste vergadering van de gemeenteraad die plaatsvindt na de dertigste kalenderdag volgend op zijn besluit.

Indien het College van Burgemeester en Schepenen het initiatief niet-ontvankelijk acht, motiveert het zijn besluit in het bijzonder.

Het aldus op de agenda geplaatste ontwerp van burgerinitiatief wordt vóór elke zitting aan de leden van de Gemeenteraad meegedeeld voorafgaand aan elke zitting, vergezeld van een verslag waarin wordt aangegeven of er al dan niet budgettaire gevolgen zijn.

Per vergadering van de Gemeenteraad kan slechts één punt worden ingeschreven dat is ingediend op basis van artikel 1, elk punt wordt ingeschreven in de chronologische volgorde van ontvangst van de verzoeken.

Verloop

De burger die het initiatief indient, presenteert het aan de gemeenteraad. Hiervoor beschikt hij over maximaal vijf minuten.

Er is drie minuten spreektijd voorzien voor de fractievoorzitters of hun vertegenwoordiger, indien zij het woord wensen te voeren. Een lid van het college kan de discussie afsluiten.

Na het debat stemmen de leden van de gemeenteraad voor of tegen het voorstel, of besluiten ze het voorstel uit te stellen.

Vervolg

  • In geval van een NEE-stem:
    • bij een negatieve uitslag moet de gemeenteraad uitvoerig motiveren waarom hij heeft besloten het door het burgerinitiatief ingediende voorstel niet goed te keuren.
  • In geval van een gewijzigd voorstel door de Gemeenteraad of het College:
    • indien de gemeenteraad voor een tegenvoorstel stemt dat het oorspronkelijke voorstel van de ondertekenaars van het burgerinitiatief wijzigt, worden deze laatsten uitgenodigd om zich uit te spreken over de gewijzigde tekst, zodat zij zich voor of tegen het door de gemeenteraad aangenomen tegenvoorstel kunnen uitspreken.
    • de ondertekenaars moeten de resultaten van deze stemming bij het secretariaat indienen, zodat het punt opnieuw op de agenda van de eerstvolgende gemeenteraad wordt geplaatst.
    • de gewijzigde tekst wordt aangenomen bij absolute meerderheid van de stemmen (de helft + 1).
    • bij een tegenstem of bij staking van stemmen zal de gemeenteraad vaststellen dat het tegenvoorstel door de ondertekenaars van het burgerinitiatief is verworpen.
    • bij een positieve stemming legt de Raad het gewijzigde voorstel ter stemming voor, zodat het uitvoerbaar wordt.
  • Bij een JA-stem of bij een door iedereen aangenomen tegenvoorstel:
    • na de goedkeuring van het ontwerp dat voortvloeit uit het burgerinitiatief, zal het College, indien nodig, de Raad een begrotingswijziging voorstellen, met inachtneming van de geldende wettelijke bepalingen.
    • indien de middelen die nodig zijn voor de goede uitvoering van het burgerinitiatief niet beschikbaar zijn in de begroting van het lopende jaar, kunnen deze worden opgenomen in de begroting van het jaar N+1 of de daaropvolgende jaren.

Bron

Reglement inzake het burgerinitiatief - 21 april 2026 (artikelen 1 tot en met 7).

Meer info

Dienst Secretariaat: